Santiago 2009

Volg hier in mei en juni 2009 het wel en wee van Jos tijdens zijn derde voettocht naar Santiago de Compostela.

*Sevilla is de op drie na grootste stad van Spanje, na Madrid, Barcelona en Valencia. Het is de hoofdstad van Andalusië en van de provincie Sevilla. Het is de belangrijkste stad van Zuid-Spanje op het gebied van cultuur, politiek, economie en kunst.
Het is de geboorteplaats van de Spaanse dans- en muziekstijl flamenco.
Sevilla ligt aan de rivier Guadalquivir, die voor niet al te grote zeeschepen bevaarbaar is tot in de stad. Sevilla heeft het grootste historische centrum van Europa, waarin de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad, de Kathedraal met de toren Giralda, het Alcázar en de Torre del Oro (de gouden toren) zich bevinden. De stad staat in Spanje bekend om het zeer afwijkende dialect dat er gesproken wordt. Door hun uitspraak zijn de ‘sevillanos’ zelfs voor andere Spanjaarden niet altijd te verstaan.

*Flamenco is de muziek, zang en dans van Spanje, in het bijzonder van de zuidelijke provincies. Kenmerkend voor de muziekvorm zijn de soms Arabisch aandoende klanken, de uitbundig muzikale versieringen rondom het thema en het sterke ritme. De basis van de flamenco vormt de cante flamenco. In de meest basale uitvoering wordt de cante vaak met een ritmisch geklop (al golpe) begeleid door te kloppen met de knokkels op tafels, te tikken met een stok op de grond (cano roto), door het knippen in de vingers (pitas) of met klappen in de handen. (palmas) Tegenwoordig wordt hij meestal begeleid door de Spaanse gitaar en palmas en sinds de jaren 70 van de twintigste eeuw de cajón. Ofschoon cante en baile uiteindelijk door veel klassieke instrumenten als fluit, piano, viool en cello kunnen worden begeleid, blijft dit in de praktijk meestal de flamenco-gitaar. Cante flamenco kan (ook ritmisch) worden ondersteund door de baile flamenco, de expressief-ingetogen flamenco-dansstijl die zich kenmerkt door krachtige gratie en vaak ingewikkelde handbewegingen en voetenwerk. (taconeo) De flamenco wordt beschouwd als deel van de algemene Spaanse cultuur, en is gedurende de tweede helft van de 19e eeuw ontstaan in het gebied dat ongeveer overeenkomt met de regio Andalucia. Ook andere gebieden, zoals Extremadura, Murcia en Huelva, hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van verschillende muzikale subvormen. In de loop van de tijd droegen alle Spaanse regio's uiteindelijk wel wat bij aan de ontwikkeling, maar hun aandeel is veel kleiner dan dat van genoemde provincies. De flamencomuziek wordt doorgaans niet genoteerd, maar als veel volksmuziek oraal en via 'overlevering' aan de volgende generatie doorgegeven.

*Enkele eeuwen voor onze jaartelling waren de Romeinen in oorlog om Spanje te veroveren. Zij vonden Spanje erg belangrijk vanwege de vele grondstoffen. Het had ook veel vee en graan. Om dit land te kunnen veroveren, waren er wegen nodig om de troepen te kunnen verplaatsen. De eerste gegevens van het tracé van de Ruta de la Plata dateren uit ca. 100 jaar vóór Christus. Eerder was er al provisorisch een weg gebaand door bewoners, die hun vee verplaatsten op zoek naar geschikte plaatsen om het vee te laten grazen. Later kwamen er ook de Grieken, die tin, goud en zilver ruilden tegen olijfolie, wijn en stoffen uit Galicië. Later profiteerden zowel het militaire- als handelsverkeer van deze route. Een systematische aanleg van de route gebeurde onder de Romeinse keizers. De wegen werden op professionele wijze aangelegd en waren 5 tot 7 meter breed. De weg werd voorzien van mijlpalen, miliaros, waarvan er nog steeds langs de route staan. Op de mijlpaal stond de naam van de keizer, die het traject van de weg had laten aanleggen. Onderweg werden onderkomens gebouwd voor overnachting, verblijf en bevoorrading van de reizigers. Vaak bevonden deze onderkomens zich in een bevolkingskern. Het verval van het Romeinse Rijk in de 5e eeuw en de invallen van de Germanen bracht Spanje in verval. Het gebruik en onderhoud van de weg ging sterk achteruit. Door de goede kwaliteit van de weg bleef deze lange tijd redelijk in stand. Rond 700 na Chr. konden de Moren deze weg nog gebruiken om snel op te rukken naar het noorden. In de 13e eeuw werden de Moren teruggedrongen en in ca. 1500 definitief verslagen. In de Middeleeuwen werd de route in hoofdzaak gebruikt om jaarlijks de schapen te verplaatsen naar vruchtbaardere gebieden. De route voor de wandelaars is vaak dezelfde weg als de oude heerweg. Alleen ligt de oude weg dan vaak onder de huidige weg of pad. In 1990 en 1991 hebben Vrienden van de Camino de Santiago de route gelopen en vastgelegd. Sindsdien is de belangstelling voor de Ruta de la Plata gegroeid, mede doordat de Camino Francès langzamerhand ‘overbevolkt’ lijkt te worden.

*Salamanca is de hoofdstad van de gelijknamige Spaanse provincie Salamanca, gelegen in de regio Castilië en Léon. Salamanca is een oude stad die altijd een belangrijke rol gespeeld heeft aan de Ruta de la Plata. In 1085 is de stad terugveroverd op de Moren en de wereldberoemde universiteit werd in 1218 opgericht door Alfondso de 9e van León. Het groeide uit tot hét kenniscentrum van de wereld en in de 16e eeuw waren er 70 leerstoelen en 12.000 studenten, waaronder Miguel de Cervantes de schrijver van ‘Don Quichot’. De katholieke koningen Ferdinand en Isabella verbleven hier dan ook geregeld. Dit is nog te zien aan het wapenschild bij de entree van de universiteit. De stad staat vol indrukwekkende monumentale gebouwen en is zonder meer een van de mooiste van Spanje. Vooral bezienswaardig zijn de Catedral Vieja (oude kathedraal) uit 1152 en de nieuwe Platereske Catedral Nueva uit 1513. De Plaza Mayor uit 1750 is het mooiste en gezelligste barokke plein uit Spanje. Wellington versloeg hier Napoleons leger in 1811, wat het begin van het verlies van de Fransen was, met verwoesting van unieke historische gebouwen. Tegenwoordig gaan nog vele buitenlanders naar Salamanca om Spaans te leren.

*Mérida ligt in de Spaanse provincie Badajos en is de hoofdstad van de autonome regio Extramadura. De stad is gesticht in 25 v. Chr. door de Romeinse keizer Augustus en werd de hoofdstad van de Romeinse provincie Hispania Lucitania.
De Romeinse naam van de stad was Emerita Augusta, waar de huidige naam van is afgeleid. Mérida groeide uit tot een der belangrijkste stad van het Romeinse rijk en vele monumenten uit die tijd zijn bewaard gebleven. In 713 veroverden de Arabieren grote delen van Spanje waarbij Mérida geheel verwoest werd. Pas in 1230, tijdens de Reconquista, lukte het de Christelijke troepen onder Alfonso IX van León om Mérida te heroveren op de moslims.

*De Zilverroute werd in pre-Romeinse tijden gebruikt als migratieroute. Deze migratie was seizoensgebonden. De route ligt in het westen van het schiereiland en loopt van zuid naar noord. In de tweede eeuw v. Chr. werd de oude Romeinse weg een van de belangrijkste route op het schiereiland. Deze route ontstond omdat men de steden Mérida en Astorga met elkaar wilde verbinden. Vandaag de dag zijn er nog vele sporen terug te vinden van wat de Romeinen hebben gebouwd, zoals bruggen, forten, mijlstenen (kleine stenen palen, die de afstanden aangaven, voor de Romeinse legers) en grote verblijfplaatsen waar reizigers konden rusten, Dit is de oorsprong van enkele dorpen die ook nu nog bestaan. Eerst werden in het noorden alleen Astorga en Gijón verbonden met elkaar en in het zuiden Mérida met Sevilla. Dat wil zeggen dat de Zilverroute niet langer een Romeinse weg was, die praktisch door het hele westen van het Iberisch Schiereiland liep van Gijon tot aan Sevilla. Gedurende de periode dat de boeren opzoek waren naar betere weilanden om het vee te laten grazen, was de Cañada de la Plata praktisch dezelfde route als die van de Romeinen. Deze route werd zeer veel gebruikt door veehouders totdat ze overgingen op vrachtwagens en het vee over de snelweg werd vervoerd. Heel anders dan bij de Camino Francès, is het bij de Zilverroute mogelijk kilometers over het platteland af te leggen, op de fiets of lopend, zonder ook maar iemand tegen te komen. Zo kun je heerlijk genieten van de prachtige landschappen die geleidelijk aan veranderen. De mooiste landschappen van de route vinden we in de Extremadura zoals: het natuur reservaat van Monfragüe, de bergketen Gata en de eikenbossen van natuur reservaat Conalvo en dan zijn er nog de weilanden bij Salamanca en de oevers van de Duero in Zamora. Enkele steden waar deze eeuwen oude weg door heen loopt zijn: Astorga, Benavente, Zamora, Salamanca, Bejar, Plasencia, Caceres en Mérida. Daar kun je de geschiedenis aanraken die er gedurende 2000 jaar in de muren gegraveerd werd.