Santiago 2009

Wandelen over de Via de la Plata, van Sevilla, via de route Sanabria en de Mozarabische weg naar Santiago de Compostela. Misschien is het zinvol om het in twee keer te doen: eerst de helft van Sevilla tot Salamanca en het jaar daarna van Salamanca tot Kaap Finistera. Dat is twee keer 500 km. De totale looptijd is in te schatten op ca. 6 tot 8 weken. (twee keer 3 à 4 weken)
Waarom weer zo’n avontuur? Een pelgrimstocht van ca.1000 km onder vaak barre omstandigheden en maar afwachten waar je ‘s avonds terechtkomt is voor de meeste mensen (letterlijk en figuurlijk) vele stappen te ver. Mijn ervaringen op twee eerdere tochten naar Santiago in 2004 en 2006 en een tocht in 2007 naar Assisi in de voetsporen van Franciscus, hebben me genoeg vertrouwen opgeleverd om ook deze tocht weer aan te durven. Ook fascineert me het ruige binnenland van Spanje en de ongewisheid van een onbekende weg. Een typisch landschap in het binnenland is de Meseta (tafelvlakte) tussen de 600 en 900 meter hoog.
De Via de la Plata volgen met zijn ongereptheid, eenzaamheid en eindeloosheid, historische steden zoals Sevilla en Salamanca ontdekken en Santiago de Compostela en Finistera weer terugzien zijn de ingrediënten van een interessante zwerftocht over oude pelgrimspaden…

De route indeling is afhankelijk van wat je zelf aankunt en natuurlijk vooral waar de refugios gelegen zijn. Je moet hiertussen kiezen en plannen. Een dagafstand van 25 à 30 km is redelijk ideaal, maar is ook afhankelijk van de zwaarte van de etappe zoals; bergen, het terrein en de weersomstandigheden. De refugios kunnen behoorlijk ver uit elkaar liggen en zijn hier veel minder talrijk dan op de Camino Francès, waar tegenwoordig in elk dorp wel een albergue of een refugio te vinden is. Hierdoor krijg je vaak verschillen in dagtrajecten van 20 km. tot wel 40 km. Het is soms ook mogelijk onderweg te overnachten in een hostal of hotelletje. Maar er zijn ook afstanden van 25 km. zonder ook maar iets tegen te komen. Het is dus zaak om elke avond het routeboek te bestuderen en het volgende dagtraject goed te plannen...

Het Credential is een belangrijk document. Het is hét bewijs dat je een pelgrim bent en aan de stempels van de overnachtingplaatsen kan men zien hoe de tocht verloopt. Met de Credential (pelgrimspas) word je geholpen in refugios, albergues, kerken, kloosters, raadhuizen en politiebureaus. Als je minimaal 100 km gelopen hebt krijg je in Santiago in het Officina del Peregrinos de oorkonde; ‘Compostela’ op naam en in het Latijn overhandigd. Voor de gelovigen; het geeft recht op een volledige aflaat.
Dat was vooral van belang voor de tot deze tocht veroordeelde misdadigers in de middeleeuwen. (en natuurlijk de ware gelovige) Stempels wil men je overal wel geven, zoals in refugios, cafés en zelfs stalletjes onderweg. Zorg bij overnachten zonder stempelmogelijkheid wel voor een stempel van die dag en dat mag ook van een bar zijn. In Santiago wil men je tocht wel kunnen controleren!

De route loopt van Sevilla naar Santiago de Compostela en trekt onderweg door de volgende provincies: Sevilla, Badajos, Cáceres, Salamanca, Zamora, Ourense, Pontevreda en La Coruña. Er worden enkele grote steden gepasseerd. Zoals Sevilla, Mérida, Cáceres, Salamanca, Zamora, Ourense en Santiago de Compostela. Het zijn steden met een rijke historie en waren zeer belangrijk in de Romeinse periode.
De route is onderweg redelijk goed gemarkeerd. Het gebeurt d.m.v. de bekende gele pijlen, en in Andalusië ook door geglazuurde tegel met de schelp op de gevels.
In de Extramadura met granieten blokken en Castilië door wit-rode blokjes.
De Extramadura is dun bevolkt. De dorpen zijn klein en liggen soms ver uit elkaar, soms wel 40 km. De overnachtingen zijn in albergues, refugios en hostals. Een hostal is een eenvoudig hotel en de prijs is laag. De kwaliteit van de albergues is wisselend. Het gaat van goed tot slecht. Dat geldt overigens ook voor de hostals.

Verschillende refugios vragen tegenwoordig een (gering) bedrag bij inschrijven voor het dekken van de vaste kosten. Eigenlijk is dit tegen de pelgrimscode, want dan moet dit voor niets zijn. Het aantal pelgrims is echter dermate gestegen dat dit onmogelijk geworden is, want wie betaalt de kosten? In Roncesvalles waren begin ’80 ongeveer 100 pelgrims, nu inmiddels meer dan 50.000 per jaar! De donativo pot wordt nog wel gehanteerd in Galicië, omdat de Junta daar de refugios subsidieert. Het is logisch dat voor een overnachting met gebruik van de keuken aan deze pot wordt bijgedragen. Gewoonlijk is dat ca. 5 à 8 Euro per persoon. In Salamanca gaat het verhaal dat de pot gemiddeld slechts 1 Euro per persoon opbracht, zodat men wel een vast bedrag moest gaan vragen!

In de meeste bars of een restaurant kan een dagmenu worden verkregen. Dit kan ’s middags zo tot ca. 14:30 uur en ’s avonds vanaf 21:00 uur en soms nog later.
Dit zijn eenvoudige 3 gangenmenu’s. Een voorgerecht naar keuze. Meestal Ensalada mixta (gemengde salade met tomaten, olijven en tonijn), Lentegas (linzensoep), Andere soepen, worst en ham plankjes, soms koude soep, of macaroni. Hierna het hoofdgerecht vaak keuze uit verschillende vleesgerechten, vis of kip met wat patat en soms pasta. De ‘postre’ (dessert) is meestal eenvoudig; een bekertje yoghurt, een ijsje, flan (pudding) of fruit. Bij dit alles wordt altijd brood geserveerd en wijn hoort standaard bij het menu. De kosten voor dit alles liggen tussen de 7 en 10 Euro per menu. Hier geldt; in het binnenland goedkoop en vaak goed, in de steden aanmerkelijk duurder. Op de route heeft men soms een ‘Menu Peregrino’. Dit menu bevat extra calorieën zoals een Pelgrim na een dag sjouwen met rugzak nodig heeft. Op de Camino Francès overal te krijgen, op de Via de la Plata echter een zeldzaamheid. Spanjaarden eten op een, voor Noord-Europeanen, laat tijdstip.
Het avondmaal is later dan wij gewend zijn. Dit is voor de pelgrims vaak lastig, omdat die op tijd willen eten omdat ze meestal weer vroeg willen vertrekken. De Spanjaarden trekken zich daar echter niets van aan. Echte Spaanse gerechten zijn: gazpacho (koude tomatensoep), tortilla de patatas (omelet met aardappelen), tapas (kleine hapjes) en natuurlijk paella (rijst met zeevruchten).

Het ontbijt in Spanje stelt eigenlijk niet zoveel voor. Meestal een croissantje met Café con Leche, dit is een grote kop koffie verkeerd. Het Spaanse brood is hard, meestal niet vers en niet het lekkerste. Op de vroege morgen zijn de bars bovendien vaak gesloten, zodat je beter zelf kunt zorgen voor iets te eten. Gewone kaas is wel eens moeilijk omdat men vaak alleen geiten- en schapenkaas heeft. (geen vaca / koe) Soms verkoopt men plakjes kaas in plastic folie. In de hitte wordt dit een soort smurrie en niet te gebruiken. Smeerkaas in puntjes werkt wel weer goed. Verder kan ook ham of choriso (droge pittige worst) verkregen worden.